Trong thư gửi Thủ tướng Phạm Minh Chính cùng các Bộ trưởng vào ngày 25/3 vừa qua, Hội đồng Tư vấn Du lịch (TAB) bày tỏ quan ngại về khả năng ngành du lịch Việt Nam bị tụt lại phía sau so với một số nước trong khu vực như Thái Lan và Malaysia. TAB đã đưa ra một số kiến nghị nhằm thúc đẩy nhu cầu du lịch, đồng thời đề xuất thành lập Ban Cải cách chính sách visa với sự phối hợp giữa khu vực công và tư nhân.
Trong nhóm cải cách về thị thực, TAB đã đề xuất về “thị thực vàng” – một loại visa đặc biệt dành cho nhà đầu tư, chuyên gia tài năng và khách du lịch cao cấp với nhiều đặc quyền vượt trội. Loại visa này được định vị như một công cụ chiến lược nhằm thu hút nguồn lực tài chính và nhân lực chất lượng cao vào Việt Nam, đồng thời nâng tầm trải nghiệm du lịch cho phân khúc khách hàng cao cấp.
Thị thực vàng có thời gian hiệu lực từ 5 – 10 năm, vượt xa các loại thị thực truyền thống chỉ có hiệu lực vài tháng đến 1 năm. Ngoài ra, cũng có đề xuất về thị thực đầu tư với thời gian 10 năm và lộ trình trở thành thường trú nhân sau 5 năm nếu duy trì mức đầu tư. TAB cũng đưa ra đề xuất thị thực dành cho nhân tài, có thời hạn 5 năm và quy trình gia hạn đơn giản. Khi sở hữu thị thực vàng, du khách có thể xuất nhập cảnh không giới hạn số lần trong thời gian thị thực có hiệu lực.
Các chương trình này có thể thí điểm tại một số thành phố, tỉnh có điều kiện tốt như Phú Quốc, TP. HCM, Hà Nội và Đà Nẵng.
4 nhóm đối tượng chính mà chương trình thị thực vàng Việt Nam muốn nhắm đến là:
- Nhà đầu tư quốc tế: Những cá nhân có tiềm lực tài chính mạnh, mong muốn phát triển dự án đầu tư dài hạn tại Việt Nam.
- Chuyên gia nhân tài: Các chuyên gia trong lĩnh vực công nghệ, tài chính, y tế, giáo dục và các ngành mũi nhọn khác mà Việt Nam đang cần thu hút.
- Doanh nhân quốc tế: Những người muốn mở rộng kinh doanh hoặc thiết lập văn phòng đại diện tại Việt Nam.
- Du khách cao cấp: Nhóm khách du lịch có khả năng chi tiêu cao, muốn trải nghiệm dài ngày tại Việt Nam mà không phải lo lắng về thủ tục visa.
Trong năm 2024, Việt Nam đón 17.6 triệu lượt khách du lịch quốc tế, gần đạt mức 18 triệu lượt của năm 2019. Trong khi đó, Thái Lan đạt 36 triệu lượt (88% so với trước dịch) và Malaysia đạt 96% của mức 25 triệu lượt của năm 2019.
TAB cũng cho biết, các nước cạnh tranh với Việt Nam đang đẩy mạnh chính sách thị thực bao gồm Thái Lan mở rộng miễn visa từ 57 lên 93 quốc gia, Malaysia miễn 158 quốc gia và cả hai quốc gia này đều triển khai thêm thị thực mới. Trong khi đó, Việt Nam hiện chỉ miễn thị thực cho 30 quốc gia.
Hiện tại, các nước trong khu vực Đông Nam Á đang thực hiện các chính sách thị thực để thu hút người nước ngoài có năng lực tài chính và chuyên môn cao. Cụ thể:
Thái Lan triển khai chương trình Thị thực Cư trú Dài hạn (Long-Term Resident Visa – LTR) từ năm 2022, nhắm đến bốn nhóm đối tượng chính: Người có tài sản giá trị cao, chuyên gia kỹ năng số, chuyên gia làm việc từ xa, và chuyên gia có tay nghề cao. Chương trình có thời hạn 10 năm có thể gia hạn, được miễn giấy phép lao động, thuế thu nhập cá nhân ưu đãi chỉ 17% (thấp hơn nhiều so với mức thông thường) và không giới hạn số lần xuất nhập cảnh.
Ngoài ra, Malaysia đã áp dụng chương trình Malaysia My Second Home (MM2H) từ lâu và đã cải tiến nhiều lần để thu hút nhà đầu tư quốc tế. Có thời hạn 10 năm có thể gia hạn, yêu cầu tài chính rõ ràng (tiền gửi và thu nhập tối thiểu), có quyền sở hữu bất động sản với giá trị tối thiểu theo quy định, có cơ hội đầu tư kinh doanh và phát triển doanh nghiệp tại Malaysia.
Tương tự, Singapore áp dụng chương trình GIP – Global Investor Programme nhằm thu hút các nhà đầu tư hàng đầu thế giới, với lộ trình rõ ràng hướng đến quyền cư trú vĩnh viễn. Yêu cầu đầu tư từ 2,5 triệu SGD vào doanh nghiệp Singapore hoặc quỹ đầu tư đã được phê duyệt.
Về việc hỗ trợ ngành du lịch, Thái Lan đã dành gần 200 triệu USD cho hoạt động quảng bá du lịch quốc tế trong năm 2024. Malaysia chi 84 triệu USD, Singapore chi 220 triệu USD. TAB cho biết, mặc dù không có số liệu cụ thể về ngân sách nhà nước dành cho quảng bá du lịch ở Việt Nam, nhưng con số này chắc chắn không lớn, ước tính chỉ khoảng 8 triệu USD.
Bên cạnh những đề xuất về cải cách thị thực, Hội đồng Tư vấn du lịch TAB cũng nhấn mạnh cần triển khai các chiến dịch truyền thông, quảng bá rộng rãi, được hỗ trợ tài chính từ ngân sách nhà nước hoặc từ thuế thu được từ các hoạt động du lịch.
Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ diễn ra vào tháng 3 vừa qua, thảo luận về tình hình tháng 2 và hai tháng đầu năm, Thủ tướng đã giao nhiệm vụ cho Bộ Ngoại giao, Bộ Công an và Bộ Văn Hóa, Thể thao và Du lịch nghiên cứu, đề xuất chính sách visa phù hợp. Đặc biệt, yêu cầu tập trung vào các quốc gia có quan hệ hữu nghị truyền thống và xem xét mở rộng diện miễn thị thực cho một số đối tượng, chẳng hạn như các tỷ phú trên thế giới.
