Sáng ngày 17/05, Chính phủ trình Quốc hội dự thảo sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Quốc tịch Việt Nam với nhiều điểm đổi mới quan trọng, hướng đến việc nới lỏng các điều kiện nhập tịch và trở lại quốc tịch Việt Nam. Những thay đổi này dự kiến sẽ tạo thuận lợi đáng kể cho nhiều nhóm đối tượng khác nhau, từ nhà đầu tư nước ngoài đến kiều bào mong muốn kết nối lại với cội nguồn.
Dự thảo Luật Quốc tịch có nhiều điểm đáng chú ý so với luật hiện hành. Đặc biệt, dự thảo luật tập trung vào 2 chính sách lớn.
Thứ nhất, nới lỏng điều kiện liên quan đến nhập quốc tịch Việt Nam
Đối với người chưa thành niên
Đối với người chưa thành niên nhập quốc tịch theo cha mẹ, hoặc người có cha mẹ, ông bà là công dân Việt Nam đang cư trú ở nước ngoài, quy trình nhập tịch cũng được đơn giản hóa đáng kể. Họ chỉ cần nộp hồ sơ tại cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài nếu đang cư trú tại nước ngoài.
Đối với người nước ngoài
Người nước ngoài có công lao đặc biệt đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước cũng sẽ được miễn nhiều điều kiện nhập quốc tịch quan trọng như:
- Yêu cầu về khả năng sử dụng tiếng Việt đủ để hòa nhập.
- Điều kiện thường trú trong nước.
- Yêu cầu về thời gian thường trú ở Việt Nam tối thiểu là 5 năm.
- Khả năng đảm bảo cuộc sống tại Việt Nam.
Ngoài ra, khi người nước ngoài xin nhập tịch Việt Nam có thân nhân là công dân Việt Nam sẽ được phép duy trì quốc tịch nước ngoài, miễn là phải phù hợp với quy định pháp luật của nước đó và không lợi dụng quốc tịch nước ngoài để gây ảnh hưởng tiêu cực đến Việt Nam.
Thứ hai, điều kiện khi trở lại quốc tịch Việt Nam
Dự thảo luật đề xuất miễn một số điều kiện thuận lợi nhất cho kiều bào có thể trở lại quốc tịch Việt Nam. Theo đó, chính phủ đề xuất không đưa ra các quy định cụ thể về những trường hợp được phép hồi quốc tịch. Vì vậy, tất cả những người đã từng mất quốc tịch Việt Nam và có nguyện vọng xin trở lại quốc tịch sẽ được xem xét.
Theo quy định hiện hành, người đã mất quốc tịch Việt Nam muốn xin hồi quốc tịch phải thuộc một trong 6 trường hợp sau:
- Xin hồi hương về Việt Nam.
- Có vợ, chồng, cha, mẹ hoặc con là công dân Việt Nam.
- Có công lao đặc biệt đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
- Mang lại lợi ích cho Nhà nước.
- Thực hiện đầu tư tại Việt Nam.
- Đã thôi quốc tịch Việt Nam nhưng không nhập quốc tịch nước ngoài.
Người tuyển dụng vào cơ quan Nhà nước chỉ có quốc tịch Việt Nam
Dự luật quy định một số trường hợp chỉ được phép có quốc tịch Việt Nam và yêu cầu phải thường trú tại Việt Nam, bao gồm:
- Những người ứng cử, bầu cử, phê chuẩn hoặc bổ nhiệm vào các chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ.
- Những người được tuyển dụng hoặc bổ nhiệm vào các vị trí, chức vụ tại cơ quan Nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội ở cả trung ương và địa phương.
- Những người làm việc tại các đơn vị sự nghiệp công lập.
- Những người làm việc trong các tổ chức cơ yếu và tham gia lực lượng vũ trang Việt Nam (Sẽ có một số trường hợp ngoại lệ).
Chính phủ cho biết rằng một số văn bản pháp lý hiện hành đã quy định rằng những người được bầu, tuyển dụng hoặc bổ nhiệm vào các vị trí đặc thù chỉ có thể có quốc tịch Việt Nam. Tuy nhiên, có một số luật khác chỉ yêu cầu tiêu chuẩn là “công dân Việt Nam” mà không quy định rõ ràng về việc chỉ có một quốc tịch.
Do đó, dự thảo luật này bổ sung quy định này nhằm đảm bảo an ninh quốc gia, lợi ích quốc gia và tính trung thành, trách nhiệm của công dân Việt Nam đối với đất nước, đặc biệt là khi họ tham gia vào các cơ quan dân cử, các cơ quan chính trị, lưc lượng vũ trang hoặc tổ chức cơ yếu.
Dự thảo Luật Quốc tịch đã được trình lên Quốc hội và đang trong quá trình xem xét kỹ lưỡng. Ủy ban Pháp luật và Tư Pháp đã đánh giá rằng những quy định mới này là cần thiết, đáp ứng yêu cầu về an ninh chính trị và lợi ích quốc gia, đồng thời khẳng định trách nhiệm và mối quan hệ của mỗi công dân với đất nước.
Quốc hội sẽ thảo luận hội trường dự án Luật này vào ngày 29/5 và thông qua vào ngày 23/6.
Nguồn tham khảo tại Báo Điện tử Chính phủ
